ابعاد سازمانی

ابعاد سازمانی:

ابعاد سازمانی به دوگروه کلی تقسيم میشوند که عبارتند از:

1-ابعادساختاری

2-ابعاد محتوایی

ابعاد ساختاری اندازه پيچيدگی فناوری سازمانی رسمی بودن محيط تمرکز راهبرد و اهداف تخصصی بودن فرهنگ سلسله مراتب اختيارات حرفه ای بودن وجود استاندارد نسبت کارکنان

 

تعاریف ابعاد سازمانی

پيچيدگی:

مبين ميزان یادرجه ای است که کارها وفعاليت های سازمانی تقسيم یا ازیکديگر تفکيک می شوند.

هرقدر فعاليت های سازمان گسترده تر ودارای تقسيمات بيشتری باشد،سازمان پيچيدگی بيشتری دارد.پيچيدگی می تواند به صورت افقی(تعدادعناوين شغلی ودواير)،عمودی(تعداد سطوح سلسله مراتب سازمانی)وجغرافيايي(ميزان پراکندگی جغرافيايي )باشد.

رسمی بودن:

به ميزان اسناد ومدارکی بازمی گردد که درسازمان وجود دارد.

دراين اسنادروش ها، شرح وظايف،مقررات وسياست هایی درج می شوند که سازمان بايد آنهارا اجرا کند.

(مستندات سازمانی) تمرکز:

وقتی تصميم گيری ها درسطوح بالای سازمانی به صورت متمرکز انجام می شوند،سازمان متمرکز است ودرحالتی که تفويض اختيار به سطوح پايين تر می شود ،سازمان غيرمتمرکز است.

تخصصی بودن:

به ميزان تقسيم وظايف وتخصصی شدن وظايف در سازمان باز می گردد.بدين معنا که سازمان تا چه اندازه فعاليت های خودرا به وظايف جداگانه وتخصصی تقسيم کرده است.

سلسله مراتب اختيارات:

مبين حيطه ی کنترل یانظارت مديرا ن است.یعنی مشخص می کند که هریک ازافراد،گزارش کار خود را به چه کسی بايدارائه دهند.

سلسله مرتب اختيارات ازطريق ترسيم خطوط عمودی در یک نمودار سازمانی مشخص می شود.

حرفه ای بودن:

بيانگر ميزان تحصيلات وآموزش های ضروری برای احراز مشاغل سازمان است.

بيشتر بودن آموزش ها نشانگر حرفه ای بودن سازمان است.

وجود استاندارد:

به معنی آن است که تاچه اندازه کارهای مشابه در واحدهای متفاوت سازمان باروش یکسان واستاندارد می تواند انجام شود.

نسبت کارکنان:

به نسبت تعداد کارکنان یک گروه یا یک واحد به کل کارکنان سازمان می گویند.

اندازه:

مبين بزرگی سازمان است ومعمولا برحسب تعداد کارکنان مشخص می شود. فناوری سازمانی:ماهيت عمليات داخل سازمان رامشخص می کند،مانند فناوری های توليدی وخدماتی محيط:شامل عوامل خارج از مرز سازمان است ،مانند دولت،مشتری وتامين کنندگان مواد

راهبردواهداف:

راهبرد،برنامه حرکتی سازمان است واهداف،مقاصدنهایی سازمان را مشخص میکنند.

فرهنگ:

مجموعه ی ارزش ها ،باورها،هنجارها وتفاهم های حاکم در سازمان است.

 

ساختار سازمانی:

سازمان ها ساختارهایی دارند تا با آن ها اساس فعاليت های خود را هماهنگ سازند.

ساختار سازمانی درنمودار سازمانی جلوه میکندونمایانگر سلسله مراتب داری وحيطه کنترل مديران است.

همچنين گروه بندی کارکنان دردواير رانشان می دهدوارتباط وتعامل آنها را تعيين می کند.

معمولا ساختارهای سازمانی را می توان دریکی از دو الگوی مکانيکی وارگانيک قرارداد.

الگوی مکانیکی مبین سازمانی پيچيده ،متمرکز ورسمی است که انعطاف پذيری کمی دارد.

در اين حالت ،سازمان دارای یک شبکه محدود اطلاعاتی است که معمولا از رده های بالایی سازمان به پايين جريان می يابد.

الگوی ارگانيک نيز مبين سازمانی با درجه انعطاف بالا،غیررسمی وغيرمتمرکزاست.

دراين حالت افراد زيادی در تصميم گيری های سازمانی مشارکت دارند.